SİVRİHİSAR YÖRESEL YEMEKLERİ

Eskişehir’in geleneksel yiyeceklerinin başında, arabaşı gelir. Un, tuz ve suyla yapılan ve tepsilere dökülüp soğuduktan sonra dilimlenen hamuru vardır. Yağlı tavuk ya da horoz suyu kaynatılarak içine limon, tuz, kurutulmuş biberle hazırlanan arabaşı suyu vardır. Hamur dilimleri tahta kaşıkla kaynar tavuk suyuna daldırılır ve yutulur. Hamuru suya kaçıran helva alır.  Ayrıca buranın birde "bazlama" denilen ekmeği meşhurdur, bazlamanın pidesi de yapılır. Sivrihisar'ın aynı zamanda bamya çorbası, kelem(lahana) dolmasını ve un helvası meşhurdur. Bunun yanında meşhur bulgur pilavını da unutmamak gerekir. Yaprak sarmasını da unutma. Yaprak sarması ve kelem dolması (kepen kelemi) ise "dene" ile yapılmaktadır. Deneyi soracak olursanız bunu ancak Sivrihisarlı olanlar bilir. Ayrıca pırasa dolması, limonla mükemmel olur. Ama o da Kepen pırasası ile olunca harikadır.

Yöre mutfağı

Eskişehir'de bildik, klasik yemek alışkanlıklarının haricinde, geçmişte şehre göç eden Kafkas, Kırım ve Balkan göçmenlerinin de etkisinden olsa gerek, bu yörelerin geleneksel yemek çeşitleri de oldukça ağırlıkta. Mesela Çiğ börek bunlardan biridir. Kırsal bölgelerde yemeklerin temelini buğday, bulgur ve hamur işleri oluşturuyor. Sebze olarak, ebegümeci, madımak, mantar, kuzu kulağı gibi sebzeler ikinci sırada yer alıyor. Et daha çok kent kültürünün daha yoğun yaşandığı kent merkezinde tüketiliyor. Hem kırsal alanda hem de Eskişehir'in içinde, birçok yerinde sıkça yapılan gözleme, biraz bilinenden farklı olarak, mayasız hamurdan hazırlanıyor. Kavrularak ezilen haşhaş, haşhaş yağı ile karıştırılıp hamurun üzerine sürülüyor. Haşhaşlı kısım içte kalacak şekilde bohça şeklinde katlanan hamur tekrar açılıp toprak sac üzerinde pişiriliyor. Haşhaşlı lokum, haşhaşlı dolama, haşhaşlı bükme, Haşhaşlı ağzı açık böreği sıkça yapılan hamur işleri çeşitlerinden haşhaşı fazlaca tükettiklerini anlıyorsunuz. Çorbalardan un ve irmikle yapılan bulamaç, toyga, sütlü ovmaç, göceli (yarma) tarhana, bıt bıt ve düğün köfte çorbaları sayılabilir. Köleş, yörenin ilginç salatalarındandır. Rendelenmiş kelek (olgunlaşmamış kavun-karpuz) ve salatalık, doğranmış domates, biber ve soğanla harmanlanıyor. Üzerine yoğurt ve sıvıyağ gezdiriliyor. Soğuk kış günlerinin eşlikçisi Arabaşı, tavukla hazırlanan Kapama, Haşhaşlı dolama, Tatar böreği ve Cevizli tatlı... Bunlardan yalnızca bir kaçıdır.

 

Kapama tarifi:

 

 

 

Gerekli Malzemeler :
1 bütün tavuk
3 su bardağı pirinç
2 çorba kaşığı tereyağı
4.5 su bardağı tavuk suyu
Tuz, karabiber
Hazırlanışı :
* Tavuğu temizleyip yıkayın. Bir tencereye alıp 4 bardak su ekleyin ve tavuğu haşlayın. Pişince, suyunu süzerek başka bir kaba alın. Tavuğu iri parçalara ayırın.
* Pirinci tuzlu sıcak suda 15 dakika bekletin. İyice yıkayıp süzün. Karnıyarık tenceresinde tereyağını kızdırın. Pirinci ilave edip şeffaflaşıncaya kadar kavurun. Tavuk suyuna su ekleyerek 4.5 su bardağına tamamlayın. Pirince ekleyip tuz serpin ve pilavı pişirin.
* Pilavı fırın tepsisine alın. Üzerine tavuk parçalarını yerleştirip fırına verin. Tavuklar kızarıncaya kadar pişirin

 

Sivrihisar baklavası tarifi:

 

 

Malzemeler:
Aldığı kadar un (50-60 yufka için yaklaşık 3 kg.)
15 yumurta
15 çorba kaşığı yoğurt veya süt
2 kg. tereyağı
1/2 kg. ev nişastası
1 kg. dövülmüş ceviz içi
Şurup için : 2 kg. şeker, 1/2 litre su, 1/2 limonun suyu 
Hazırlanışı:
Unun ortasını havuz gibi açıp, çırpılmış yumurtalı yoğurdu ve 10 çorba kaşığı eritilmiş tereyağını koyun. Yoğurarak baklava hamurunu hazırlayın. Hamuru önce 2′ye ayırıp, her birini 25-30 topağa ayırın.
Topakları birer birer alıp oklavayla, nişasta serperek çok ince yufkalar açılır.
Baklava tepsisi yağlanır. Yufkaların yarısı, üçer üçer yufka tepsiye döşenir. Her seferde her üç yufkanın üzerine 2-3 çorba kaşığı eritilmiş tereyağı gezdirilir.

Fırını 180 C getirip ısıtılır. Dövülmüş ceviz döşenmiş yufkaların üzerine yayılır. Kalan yufkaları cevizin üzerine yine aralarına yağ sürerek döşenir. Yufkalar çok keskin bir bıçakla baklava şeklinde kesilir. Geri kalan tereyağı kızdırılır ve baklavanın kesilmiş yerlerinden gezdirilir. Tepsi sıcak fırına sürülür ve baklava üzeri kızarıncaya kadar pişirilir.

Baklava pişerken bir tencereye 1/2 lt. su, tozşeker ve limon suyu koyup kaynatılarak koyu bir şurup yapılır.
Soğutulmuş baklavanın üzerine sıcak şurup veya tersi, sıcak baklavanın üzerine soğuk şurup konur.
Baklavalar iyice soğuyup şurubu çektikten sonra tabaklara konur ve servis yapılır.

 

Çakmak Dolması:

 

 

Malzemeler:

  • 6 kemer patlıcanı
  • 500g kıyma
  • 2 çorba kaşığı ince bulgur
  • 1 orta boy soğan
  • 2 domates
  • 3 diş sarımsak
  • 1,5 su bardağı yoğurt
  • tuz, karabiber

Yapılışı:

  1. Patlıcanların iki ucunu keserek atın ve dört santimlik dilimler halinde doğrayın.
  2. Her bir parçayı koparmadan ikiye yarın. Acısını atması için üzerlerine uz ve biraz su serpin, bir süzgece koyarak 15 dakika bekletin. Daha sonra yıkayın ve süzün.
  3. Soğan ve domatesi rendeleyin. Bir kapta kıyma, bulgur, soğan, rendelenmiş domatesin yarısı, tuz ve karabiberi karıştırarak dolma içini hazırlayın.
  4. Bu içi patlıcanların boşluklarına sıkıştırarak doldurun.
  5. Dolmaları tek sıra halinde bir tencereye dizin. Üzerilerine kalan rendelenmiş domatesi yayın. Yarılarına kadar su koyun. Bir taşım kaynatarak ateşi kısın. Kapağını kapayın, yaklaşık 30-35 dakika pişirmeye bırakın.
  6. Sarımsakları dövün, çırparak yoğurtla karıştırın.
  7. Dolmaları, yanında sarımsaklı yoğurt ile servis yapın.

 

Afiyet olsun!